Kościółek św. Anny Nowy Targ

NOWY TARG. Nad miastem od północnej strony góruje cmentarne wzgórze, a na nim – pociemniała przez wieki sylwetka modrzewiowego kościółka z dzwonnicą przykrytą baniastym hełmem. Kościółek św. Anny – obok kościółków w Dębnie, Orawce, Łopusznej, Harklowej, Grywałdzie – jest jedną pereł Szlaku Gotyckiego i Małopolskiego Szlaku Architektury Drewnianej.

Jego początki giną w mrokach dziejów. Umieszczonej nad prezbiterium daty 1219 dokumenty nie potwierdzają jako roku wzniesienia związanej z cmentarzem świątyni, która prawdopodobnie jednak powstała w XV wieku. Pierwsza pisana wzmianka o kościółku pochodzi z roku 1596.

Powstanie opisuje natomiast zbójnicka legenda, zobrazowana malowidłem na północnej ścianie nawy. Kiedy porastające nowotarską dolinę bory pełne jeszcze były dzikiego zwierza i grasujących band rozbójników, jedna z takich grup niosła obraz zrabowany gdzieś na Węgrzech. Popas wypadł rabusiom na wzgórzu przy rzece. Gdy rano obudzili się, chcąc nieść dalej swój łup – obraz nie dał się ruszyć z miejsca. Jakby wrósł w ziemię… Zdjęci grozą rozbójnicy pojęli, że to cud, a w miejscu z którego nie dał się ruszyć obraz, w skrusze zaczęli wznosić kościółek. Inna wersja legendy mówi o nawróceniu rozbójniczej bandy przez dwóch pustelników - za ich radą sprawcy niecnych uczynków wyrzekli się rabowania i czynili pokutę przy budowie świątyni. Na malowidle ściennym pędzla nowotarskiego malarza Hipolita Lipińskiego, stworzonym ok. 1865 r., owi dwaj pobożni mężowie ukazani są w zakonnych habitach cystersów.

Barokowe i rokokowe wnętrze po prowadzonej w latach 1998 – 2001 gruntownej restauracji olśniewa świeżością kolorów, srebrzeń i złoceń. Ale odkryto w nim także renesansowe elementy. Są to polichromie na zaskrzynieniach chóru, wyobrażające prawdopodobnie rajców miejskich oraz króla, także – co do dziś pozostaje zagadką – muzułmanina w turbanie. Diabeł przedstawiony jest nad chórem, w postaci kozła. Za bocznym ołtarzem podczas prac renowacyjnych odkryto pochodzący z tego samego okresu wizerunek Chrystusa Ukrzyżowanego.

Najcenniejsze dzieło z kościelnego wnętrza to gotycki obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem, pochodzący z warsztatu małopolskiego, datowany na koniec XV lub początek XVI wieku, umieszczony w zwieńczeniu głównego ołtarza. Gotyckie malowidło zwane jest także obrazem Matki Boskiej z gruszką. Ten owoc, trzymany przez Marię w lewej dłoni, to Jej średniowieczny symbol, jako że grusza w porze kwitnienia pokrywa się nieskazitelnie białym kwiatem. Ze względów bezpieczeństwa w zwieńczeniu ołtarza umieszczona jest teraz kopia obrazu, podczas gdy oryginał znajduje się w kościele św. Katarzyny.

W 1516 r., prawdopodobnie też w warsztacie małopolskim, powstał obraz zajmujący centralną część głównego ołtarza. Wiele świętych postaci przedstawionych na nim to Matka Boska z Dzieciątkiem, jej rodzice Joachim i Anna oraz – według apokryficznych wątków – kolejni po śmierci Joachima mężowie św. Anny, jej córki ze swoimi mężami oraz wnuki patronki kościółka. Oryginał tego obrazu również przechowywany jest w kościele św. Katarzyny.

Relikwie patronki modrzewiowej świątyni kryje natomiast ciekawy relikwiarz w kształcie ręki.

Kościółek św. Anny Nowy Targ Kościółek św. Anny Nowy Targ Kościółek św. Anny Nowy Targ Kościółek św. Anny Nowy Targ Kościółek św. Anny Nowy Targ Kościółek św. Anny Nowy Targ Kościółek św. Anny Nowy Targ Kościółek św. Anny Nowy Targ Kościółek św. Anny Nowy Targ Kościółek św. Anny Nowy Targ Kościółek św. Anny Nowy Targ